notes kulinarny
Dodatki
Ogórki w sosie musztardowo-koperkowym
To szybka sałatka z ogórków gruntowych w wyrazistym, lekko słodko-kwaśnym sosie z dodatkiem musztardy, czosnku i koperku. Ogórki wychodzą chrupiące, aromatyczne i dobrze sprawdzają się jako dodatek do grilla, obiadu albo jako przekąska na zimno.
Składniki
- 1 kg ogórków gruntowych
- 2 łyżki oleju
- 2 łyżki octu
- 2 łyżki musztardy francuskiej
- 1 łyżka miodu
- 3 ząbki czosnku
- 2 łyżeczki soli
- pieprz – wedle uznania
- 2–3 łyżki posiekanego koperku
Przygotowanie krok po kroku
- Umyj dokładnie ogórki.
- Odetnij końcówki.
- Pokrój ogórki na grubsze słupki.
- Przełóż je do dużej miski.
- Dodaj olej, ocet, musztardę francuską, miód, przeciśnięty przez praskę czosnek, sól oraz pieprz.
- Całość dobrze wymieszaj, aby sos równomiernie pokrył ogórki.
- Dodaj posiekany koperek i ponownie wymieszaj.
- Przykryj miskę i wstaw do lodówki na co najmniej 2 godziny.
- Po schłodzeniu ogórki są gotowe do podania.
Czas przygotowania
- przygotowanie: około 5–10 minut
- chłodzenie: minimum 2 godziny
Liczba porcji
- około 4–6 porcji jako dodatek
Temperatura i czas pieczenia/gotowania
- Nie dotyczy – danie nie wymaga pieczenia ani gotowania
- chłodzenie w lodówce: minimum 2 godziny
Wskazówki praktyczne
- Najlepiej użyć świeżych, jędrnych ogórków gruntowych.
- Jeśli lubisz łagodniejszy smak, możesz dodać odrobinę mniej czosnku lub octu.
- Jeśli wolisz bardziej słodką wersję, można delikatnie zwiększyć ilość miodu.
- Pieprz dodaj stopniowo, bo na zdjęciu nie podano dokładnej ilości.
- Sałatkę warto przygotować wcześniej, żeby ogórki dobrze przeszły smakiem.
- Przechowuj w lodówce, najlepiej w szczelnym pojemniku. Najsmaczniejsze będą w dniu przygotowania i następnego dnia.
Domowy ekstrakt waniliowy i cukier waniliowy
Naturalny ekstrakt waniliowy to aromatyczny dodatek do ciast, kremów, lodów i deserów. Przygotowany samodzielnie ma intensywny smak prawdziwej wanilii i może służyć przez wiele miesięcy. Z kolei domowy cukier waniliowy świetnie sprawdza się do wypieków, naleśników czy kawy.
Składniki
Ekstrakt waniliowy
- 6–10 lasek wanilii bourbon
- 500–700 ml czystej wódki
Cukier waniliowy
- 200 g cukru
- 1 laska wanilii
Przygotowanie krok po kroku
Ekstrakt waniliowy
- Przekrój laski wanilii wzdłuż na pół, aby odsłonić nasiona.
- Umieść je w czystej, szklanej butelce lub słoiku.
- Zalej wanilię wódką tak, aby była całkowicie zanurzona.
- Szczelnie zamknij naczynie.
- Odstaw w chłodne i zacienione miejsce.
- Po kilku tygodniach ekstrakt zacznie ciemnieć i nabierać aromatu.
- Najlepszy smak uzyskuje po około roku dojrzewania.
Uzupełnianie ekstraktu
- Gdy zużyjesz część płynu, przelej pozostałość do czystej butelki.
- Dodaj nowe laski wanilii.
- Dolej świeżej wódki.
- Ponownie odstaw do dojrzewania.
Cukier waniliowy
- Rozetnij laskę wanilii i wyjmij jak najwięcej ziarenek.
- Wsyp cukier do słoika.
- Dodaj ziarenka wanilii i dokładnie wymieszaj.
- Możesz krótko zblendować składniki, aby aromat równomiernie się rozprowadził.
- Do słoika włóż również opróżnioną laskę wanilii.
- Szczelnie zamknij pojemnik i przechowuj w suchym miejscu.
Czas przygotowania
- Ekstrakt waniliowy: około 10 minut pracy + minimum kilka tygodni dojrzewania (najlepiej około 12 miesięcy).
- Cukier waniliowy: około 5 minut.
Liczba porcji
- Ekstrakt: około 500–700 ml gotowego produktu.
- Cukier waniliowy: około 200 g.
Wskazówki praktyczne
- Im więcej lasek wanilii użyjesz, tym intensywniejszy będzie ekstrakt.
- Najlepiej sprawdza się wanilia bourbon dobrej jakości.
- Ekstrakt może dojrzewać bardzo długo i z czasem staje się coraz bardziej aromatyczny.
- Zużytych lasek nie wyrzucaj – można wykorzystać je do kolejnej partii ekstraktu lub do aromatyzowania cukru.
- Cukier waniliowy nabiera pełnego aromatu po kilku dniach przechowywania.
Przekąski
Batoniki proteinowe z masłem orzechowym i gorzką czekoladą
Proste, bezpieczne do przygotowania na zimno batoniki o smaku masła orzechowego i czekolady. Są chrupiące dzięki proteinowym chrupkom, a syrop klonowy dodaje naturalnej słodyczy. Świetnie sprawdzą się jako przekąska po treningu lub słodka alternatywa dla sklepowych batonów.
Składniki
Masa batonowa
- 1/2 szklanki gładkiego masła orzechowego
- 1/4 szklanki syropu klonowego
- 1/4 szklanki oleju kokosowego
- 2 szklanki chrupków sojowych proteinowych
Polewa
- gorzka czekolada (ilość nie została podana)
- 1 łyżeczka oleju kokosowego
- 1/4 szklanki chrupków proteinowych
Przygotowanie krok po kroku
- Do miski przełóż masło orzechowe, syrop klonowy i olej kokosowy.
- Dokładnie wymieszaj składniki, aż powstanie jednolita masa.
- Dodaj chrupki proteinowe i wymieszaj, aby równomiernie pokryły się masą.
- Przełóż całość do niewielkiej formy lub pojemnika wyłożonego papierem do pieczenia.
- Wyrównaj powierzchnię i lekko dociśnij.
- Rozpuść gorzką czekoladę razem z 1 łyżeczką oleju kokosowego.
- Dodaj 1/4 szklanki chrupków proteinowych do polewy lub posyp nimi wierzch batonów.
- Rozprowadź polewę na masie.
- Schładzaj w lodówce do całkowitego stężenia.
- Pokrój na prostokątne batoniki.
Czas przygotowania
- Około 15 minut pracy
- 1–2 godziny chłodzenia w lodówce (propozycja – nie było widoczne na zdjęciu)
Liczba porcji
- Około 8–12 batoników (zależnie od wielkości formy)
Temperatura i czas pieczenia/gotowania
- Bez pieczenia.
- Jedynie rozpuszczenie czekolady do polewy.
Wskazówki praktyczne
- Możesz użyć masła migdałowego lub z nerkowców zamiast masła orzechowego.
- Im wyższa zawartość kakao w czekoladzie, tym mniej słodkie będą batoniki.
- Przechowuj w lodówce w szczelnym pojemniku.
- Jeśli masa wydaje się zbyt luźna, dodaj nieco więcej chrupków proteinowych.
Sałatki
Sałatka z chrupiącym halloumi i mango
Kolorowa, sycąca sałatka łącząca słony ser halloumi, słodkie mango i lekko pikantny sos na bazie tahini. Dzięki makaronowi ryżowemu może stanowić pełnowartościowy lekki obiad lub kolację.
Składniki
Sałatka
- kilka liści sałaty rzymskiej
- 1/2 dojrzałego mango
- 1/2 marchewki
- garść posiekanego szczypioru
- 1/2 czerwonej papryki
- 150 g ugotowanego makaronu ryżowego (lub innego ulubionego)
- 200 g sera halloumi
- oliwa do skropienia sera
- 1/2 łyżki miodu
- garść sezamu
Sos
- 1 łyżka tahini
- 2–3 łyżki sosu sojowego
- sok z 1 pomarańczy
- płatki chili (według uznania)
Przygotowanie krok po kroku
- Halloumi zetrzyj na tarce o grubych oczkach.
- Skrop starty ser oliwą i miodem, następnie dokładnie obsyp sezamem.
- Rozłóż halloumi na blasze wyłożonej papierem do pieczenia.
- Piecz do uzyskania złocistego koloru i chrupiącej struktury.
- Sałatę posiekaj i przełóż do dużej miski.
- Dodaj drobno pokrojoną paprykę, szczypior, paski mango oraz cienkie wstążki marchewki.
- Dodaj ugotowany i ostudzony makaron ryżowy.
- Przygotuj sos, mieszając tahini, sos sojowy, sok z pomarańczy i płatki chili.
- Do sałatki dodaj upieczone halloumi.
- Polej całość sosem i delikatnie wymieszaj przed podaniem.
Czas przygotowania
- Przygotowanie składników: około 15 minut
- Pieczenie halloumi: około 15 minut
- Łącznie: około 30 minut
Liczba porcji
- 2–3 porcje jako danie główne
- 4 porcje jako dodatek
Temperatura i czas pieczenia
- 200°C (termoobieg)
- około 15 minut
Wskazówki praktyczne
- Mango powinno być miękkie i dojrzałe – wtedy najlepiej równoważy słoność halloumi.
- Jeśli lubisz ostrzejsze smaki, zwiększ ilość płatków chili.
- Makaron ryżowy możesz zastąpić makaronem soba, vermicelli lub nawet ugotowanym ryżem.
- Halloumi najlepiej dodawać tuż przed podaniem, aby zachowało chrupkość.
- Sos można przygotować wcześniej i przechowywać w lodówce przez 1–2 dni.
Pieczywo
Wysokobiałkowe bajgle twarogowe
Proste domowe bajgle z twarogu i mąki orkiszowej. Są chrupiące z zewnątrz, miękkie w środku i zawierają więcej białka niż tradycyjne pieczywo. Sprawdzą się na śniadanie, do kanapek lub jako przekąska po treningu.
Składniki (6 sztuk)
- 250 g chudego twarogu
- 2 jajka
- 2 szklanki jasnej mąki orkiszowej
- 10 g oleju
- 40 g ziaren (opcjonalnie)
- 2 łyżeczki proszku do pieczenia
- 1 łyżeczka soli
- 1/2 łyżeczki cukru
Dodatkowo
- sezam lub ulubione ziarna do posypania
- odrobina jajka do posmarowania (propozycja – widoczne na zdjęciu, ale nie podane w składnikach)
Przygotowanie krok po kroku
- Twaróg i jajka przełóż do blendera i zmiksuj na gładką masę.
- Dodaj mąkę, olej, proszek do pieczenia, sól, cukier oraz ziarna, jeśli ich używasz.
- Wyrabiaj ciasto przez około 3 minuty, aż składniki dobrze się połączą.
- Podziel ciasto na 6 równych części.
- Uformuj kulki, a następnie zrób w środku otwór, nadając kształt bajgli.
- Ułóż na blasze wyłożonej papierem do pieczenia.
- Posmaruj wierzch jajkiem i posyp sezamem lub innymi ziarnami.
- Piecz do uzyskania złocistego koloru.
Czas przygotowania
- Przygotowanie: około 15 minut
- Pieczenie: 22–25 minut
- Łącznie: około 40 minut
Liczba porcji
- 6 bajgli
Temperatura i czas pieczenia
- 200°C
- Grzanie góra–dół
- 22–25 minut
Wskazówki praktyczne
- Jeśli ciasto mocno się klei, można lekko podsypać blat mąką.
- Do środka można dodać pestki dyni, słonecznik, siemię lniane lub czarnuszkę.
- Bajgle najlepiej smakują świeże, ale można je również zamrozić.
- Dobrze komponują się zarówno z dodatkami wytrawnymi, jak i słodkimi.
Zupy
Curry z ciecierzycą, szpinakiem i mlekiem kokosowym light
Aromatyczne, lekko pikantne curry pełne warzyw i roślinnego białka. To szybki, sycący obiad inspirowany kuchnią indyjską, który świetnie sprawdzi się zarówno na co dzień, jak i jako posiłek do lunchboxa.
Składniki (2 porcje)
- 200 g ugotowanej ciecierzycy
- 150 g świeżego szpinaku
- 200 g pomidorów z puszki
- 150 ml mleka kokosowego light
- 1 cebula (około 80 g)
- 2 ząbki czosnku (około 10 g)
- 10 ml oleju rzepakowego
Przyprawy
- 1–2 łyżeczki curry
- 1/2 łyżeczki kuminu
- 1/2 łyżeczki imbiru
- szczypta chili
- sól do smaku
Przygotowanie krok po kroku
- Cebulę drobno posiekaj, a czosnek przeciśnij przez praskę lub drobno pokrój.
- Rozgrzej olej na patelni lub w garnku.
- Podsmaż cebulę przez 3–4 minuty, aż zmięknie.
- Dodaj czosnek oraz przyprawy i smaż przez około 30 sekund, mieszając.
- Wlej pomidory z puszki oraz mleko kokosowe.
- Dodaj ugotowaną ciecierzycę i dokładnie wymieszaj.
- Gotuj na małym ogniu przez około 10 minut.
- Dodaj świeży szpinak i duś jeszcze 2–3 minuty, aż zwiędnie.
- Dopraw solą według uznania i podawaj od razu.
Czas przygotowania
- Przygotowanie składników: 10 minut
- Gotowanie: 12–15 minut
- Łącznie: około 25 minut
Liczba porcji
- 2 porcje
Temperatura i czas gotowania
- Gotowanie na średnim lub małym ogniu
- Około 12–15 minut
Wskazówki praktyczne
- Możesz użyć ciecierzycy z puszki – po odsączeniu będzie gotowa do użycia.
- Dla bardziej kremowej konsystencji wybierz pełnotłuste mleko kokosowe.
- Danie dobrze komponuje się z ryżem basmati, jaśminowym lub pieczywem naan.
- Jeśli lubisz ostrzejsze smaki, zwiększ ilość chili.
- Curry można przechowywać w lodówce do 3 dni.
Włoska zupa z makaronem orzo
Gęsta, aromatyczna zupa inspirowana kuchnią włoską. Połączenie pomidorów, warzyw, makaronu orzo i kiełbasy sprawia, że jest sycąca i idealnie sprawdza się jako pełnowartościowy obiad w chłodniejsze dni. Dzięki dodatkowi śmietanki zupa jest delikatnie kremowa, a szpinak dodaje świeżości.
Składniki (5–6 porcji)
Warzywa
- 2 marchewki
- 2 łodygi selera naciowego
- 1 cebula
- 4–5 dużych ziemniaków
- 4 ząbki czosnku
- 2 garście świeżego szpinaku
- natka pietruszki do podania
Mięso
- 350 g włoskiej kiełbasy lub dobrej jakości kiełbasy polskiej
- opcjonalnie 100 g chudego boczku
Produkty pomidorowe
- 2 łyżki koncentratu pomidorowego
- 400 ml krojonych pomidorów z puszki
Płyny
- 1,5 l bulionu lub wody
- 150 ml śmietanki 30–36% lub śmietanki kokosowej
Dodatki
- 2/3 szklanki makaronu orzo (lub innego drobnego makaronu)
- 1–2 łyżki oleju, oliwy lub masła klarowanego
Przyprawy
- 1 i 1/4 łyżeczki soli
- 1 łyżeczka suszonego oregano
- 1 łyżeczka suszonej bazylii
- suszone chili do smaku
- 2 liście laurowe
Przygotowanie krok po kroku
- Marchewkę, cebulę i seler naciowy drobno pokrój. Ziemniaki pokrój w kostkę.
- W dużym garnku rozgrzej tłuszcz.
- Dodaj warzywa i smaż kilka minut, aż lekko się zarumienią.
- Dodaj przeciśnięty przez praskę lub drobno posiekany czosnek.
- Dorzuć pokrojoną kiełbasę (oraz boczek, jeśli używasz) i wszystkie przyprawy.
- Smaż przez 2–3 minuty, często mieszając.
- Dodaj koncentrat pomidorowy, pomidory z puszki oraz bulion.
- Doprowadź do wrzenia i gotuj około 10 minut na średnim ogniu.
- Wsyp makaron orzo i ponownie zagotuj.
- Przykryj garnek lekko uchyloną pokrywką i gotuj około 8 minut, aż makaron będzie al dente.
- Szpinak pokrój w paski i wymieszaj ze śmietanką.
- Wlej mieszankę do zupy i podgrzewaj jeszcze około 1 minuty.
- Podawaj posypaną świeżą natką pietruszki.
Czas przygotowania
- Przygotowanie składników: około 15 minut
- Gotowanie: około 25 minut
- Łącznie: około 40 minut
Liczba porcji
- 5–6 porcji
Temperatura i czas gotowania
- Gotowanie na średnim ogniu
- Około 18–20 minut od momentu zagotowania
Wskazówki praktyczne
- Zamiast kiełbasy możesz użyć czerwonej soczewicy lub ciecierzycy, tworząc wersję wegetariańską.
- Jeśli zupa zgęstnieje po ostygnięciu, dolej odrobinę bulionu podczas podgrzewania.
- Makaron orzo można zastąpić drobną zacierką, gwiazdkami lub innym małym makaronem.
- Śmietanka kokosowa nada zupie delikatnie egzotyczny smak.
- Zupa dobrze smakuje również następnego dnia.
Zupa tajska z kurczakiem
Aromatyczna, kremowa zupa z mlekiem kokosowym, czerwoną pastą curry i makaronem ryżowym. Rozgrzewa, syci i świetnie sprawdza się jako jednogarnkowy obiad.
Składniki (ok. 1800 ml / 5–6 porcji)
- 500 g piersi z kurczaka
- 400–500 ml bulionu drobiowego
- 400 ml mleka kokosowego
- 1 czerwona papryka
- 1 cebula
- 4 ząbki czosnku
- 100 g cienkiego makaronu ryżowego
- 4 łyżeczki czerwonej pasty curry
- 1 łyżka świeżego startego imbiru
- 1 łyżka pasty z trawy cytrynowej
- 1 łyżka sosu rybnego
- 1 łyżeczka cukru
- 2–3 łyżki soku z limonki
- 3 cebulki dymki ze szczypiorem
- ok. 1/2 szklanki świeżej kolendry
- garść świeżej bazylii
- 1 łyżka oleju
- 1/2 łyżeczki soli
- 1/3 łyżeczki pieprzu
Przygotowanie krok po kroku
- Kurczaka pokrój w kostkę, dopraw solą i pieprzem.
- W dużym garnku rozgrzej olej i smaż mięso około 8–10 minut.
- Dodaj pokrojoną cebulę, paprykę i posiekany czosnek. Smaż około 5 minut.
- Dodaj pastę curry, imbir i pastę z trawy cytrynowej. Podsmaż jeszcze 1–2 minuty.
- Wlej bulion i mleko kokosowe.
- Gotuj pod przykryciem około 10 minut na małym ogniu.
- Dodaj sos rybny, cukier i makaron ryżowy.
- Gotuj około 5 minut, aż makaron zmięknie.
- Wlej sok z limonki.
- Dodaj posiekaną kolendrę, bazylię oraz dymkę.
- Zamieszaj i wyłącz ogień.
Czas przygotowania
- Przygotowanie: 20 minut
- Gotowanie: 25 minut
- Łącznie: około 45 minut
Liczba porcji
- 5–6 porcji
Wskazówki praktyczne
- Zamiast kurczaka możesz użyć 500 g krewetek lub 300 g naturalnego tofu.
- Jeśli lubisz ostrzejsze smaki, dodaj świeże chili.
- Makaron najlepiej ugotować osobno, jeśli planujesz przechowywać zupę na kolejny dzień.
- Im więcej ekstraktu kokosowego zawiera mleko kokosowe, tym lepszy smak zupy.
Dania
Wypieki
Sernik kajmakowy
Kremowy, delikatny sernik z dodatkiem masy kajmakowej, pieczony na chrupiącym herbatnikowym spodzie. Całość zwieńczona jest aksamitną polewą kajmakową z orzechami, dzięki czemu deser ma przyjemny karmelowy smak i elegancki wygląd. Doskonale sprawdzi się na święta, rodzinne uroczystości i spotkania przy kawie.
Składniki
Masa serowa
- 1 kg twarogu z wiaderka
- 1 serek homogenizowany
- 1 serek śmietankowy
- 5 jajek
- około 3/4 puszki masy kajmakowej
- 2 czubate łyżki mąki ziemniaczanej
- około 1/2 szklanki cukru (lub do smaku)
Spód
- około 200 g herbatników
- 50 g masła
Polewa
- pozostała masa kajmakowa
- 50 g masła
- kruszone orzechy (włoskie, laskowe lub inne ulubione)
Przygotowanie krok po kroku
Spód
- Herbatniki drobno pokrusz lub zmiksuj.
- Połącz z miękkim lub roztopionym masłem.
- Masę wyłóż na dno tortownicy o średnicy około 25 cm.
- Wyrównaj i lekko dociśnij.
- Podpiecz przez 15 minut, następnie wyjmij z piekarnika.
Masa serowa
- Do dużej miski przełóż twaróg, serek homogenizowany, serek śmietankowy, cukier, mąkę ziemniaczaną i jajka.
- Krótko zmiksuj tylko do połączenia składników.
- Dodaj około 3/4 puszki masy kajmakowej.
- Ponownie krótko wymieszaj lub zmiksuj.
- Wylej masę serową na podpieczony spód.
Pieczenie
- Wstaw sernik do nagrzanego piekarnika.
- Piecz przez około 50 minut.
- Po upieczeniu uchyl drzwiczki piekarnika.
- Pozostaw sernik w piekarniku na minimum 30 minut do stopniowego wystudzenia.
Polewa kajmakowa
- Do rondelka przełóż pozostałą masę kajmakową.
- Dodaj 50 g masła.
- Podgrzewaj na małym ogniu, mieszając do uzyskania gładkiej konsystencji.
- Wsyp posiekane lub pokruszone orzechy i wymieszaj.
- Lekko przestudzoną polewę rozprowadź na wierzchu sernika.
Chłodzenie
- Wystudź sernik całkowicie w temperaturze pokojowej.
- Wstaw do lodówki na kilka godzin, najlepiej na całą noc.
Czas przygotowania
- Przygotowanie: około 25 minut
- Pieczenie: 50 minut
- Studzenie w piekarniku: minimum 30 minut
- Chłodzenie w lodówce: najlepiej cała noc
Liczba porcji
- Około 12–14 porcji
Temperatura i czas pieczenia
Spód
- 170°C
- 15 minut
Sernik
- 170°C
- około 50 minut
Wskazówki praktyczne
- Wszystkie składniki warto wyjąć wcześniej z lodówki, aby miały temperaturę pokojową.
- Nie miksuj masy serowej zbyt długo – ograniczy to ryzyko pękania sernika.
- Orzechy włoskie szczególnie dobrze komponują się z kajmakiem.
- Sernik najlepiej smakuje następnego dnia po przygotowaniu.